Start Reactie Forum V-Pas Inhoud/Zoek

Wetenswaardig

Tofu Seitan Bonen Kipnťe Paddestoelen Soja-Brokjes Tempeh Soja-Room Wetenswaardig Reportage

 

Plant(wetens-w)Aardigheidjes

Ananas:

PiŮa, zo heet de ananas in het Spaans, omdat de Spaanse veroveraars de vrucht op een dennenappel vonden lijken. De Engelsen maakten hier dus pineapple van. Het Nederlandse "ananas" komt via de Portugezen van de Tupi-indianen uit BraziliŽ, het land waar de ananas oorspronkelijk vandaan komt. Ananas betekent in het Tupi "uitmuntende vrucht" en wordt ook wel koningin van het fruit genoemd. Wie wel eens verse ananas eet weet waarom! Columbus zag de vrucht in 1493 voor het eerst bij zijn ontdekking het het Caribische eiland Guadeloupe. Hij stond versteld van de smaak en het uiterlijk. Er volgden verwoede pogingen om de vrucht in Europa te telen, maar pas toen de vrucht op de dichtbij gelegen Azoren kon worden geteeld, kon men hier echt goed kennismaken met verse ananas. Het duurt nl. wel 20 maanden voordat een ananas rijp is en daarna blijft de vrucht maximaal enkele weken goed en het is niet mogelijk de vrucht halfrijp te oogsten en ze dan na te laten rijpen, zoals bijv. met bananen of citrusfruit wel kan. Dat maakte transport naar veraf gelegen afzetmarkten vroeger onmogelijk. Botanisch gezien is de ananas familie van onze bromelia, waar de plant ook een beetje op lijkt. Verse ananas is goed rijp als ie een lekkere zoete geur verspreidt en de vrucht veerkrachtig aanvoelt rond de steelaanzet. De meeste, hier verkrijgbare, ananas komt uit Ivoorkust, BraziliŽ, Colombia en Costa Rica. Probeer eens de frisse ananas-sinasappel-salade met gember, de Antilliaanse stoofpot of de bleekselderijsalade, waarvan de recepten op LP staan... 


Asperges:

Asperges wordt wel de "koningin der groenten" genoemd. Ze worden gegeten sinds de Grieken en Romeinen en komen in het wild voor in Europa, AziŽ en Noordwest-Afrika. Net als de ui, knoflook en prei behoort de asperge tot de lelieachtigen. De plant werd gedurende de Arabische overheersing over Europa verspreid en kende aanvankelijk vooral medicinale toepassingen, wat de Latijnse naam "Aspargus Officinalis" verklaart; de laatste term betekent "uit de apotheek". Vanaf de 16e eeuw begon men de groente algemeen als delicatesse te beschouwen. De kweekmethode van witte asperges in zg. bedden (een soort dijkjes) werd in de 19e eeuw uitgevonden door Nederlandse boeren. De stengel blijft onder de aarde en behoudt daardoor z'n karakteristieke witte kleur. Zonder deze bedekking met aarde wordt de aspergestengel groen en krijgt een geheel andere smaak die ietwat aan broccoli doet denken. Het voordeel van groene asperges is dat ze niet geschild hoeven te worden. Er worden veel asperges geÔmporteerd uit o.a. Griekenland en Spanje, maar de beste asperges komen uit Nederland, om precies te zijn uit Noord-Limburg. Dit komt vanwege de aanwezige stuifzandgronden die ideaal zijn voor de aspergeteelt. Uit deze regio komt 90% van de Nederlandse asperges. Het traditionele seizoen voor "de koude grond" is van mei tot juni. Door verbeterde teeltmethodes zijn asperges tegenwoordig al in april verkrijgbaar (en zelfs nog eerder uit kassen). Na de maand juni wordt er echter nog nauwelijks geoogst omdat de aspergeplant anders uitgeput raakt. Men laat de plant dan doorschieten, waarbij nog een bijzonderheid opvalt, want asperges hebben geen bladeren maar een soort takvormige uitlopers (fyllocladen) die het zonlicht voor de plant opvangen. Op deze manier (korte oogsttijd en laten doorschieten) kan men wel 12 jaar van ťťn plant oogsten. In het Noord-Limburgse dorpje Horst-Melderslo is een museum gewijd aan deze plant, het Aspergemuseum "De Locht". Het museum heeft tevens een bijzonder informatieve website. Op LP staan uiteraard ook diverse heerlijke asperge-recepten, zoals asperges met provenÁaalse kruiden-room-saus, asperge-crŤme-soep, asperges op een rucola-bedje en pasta asperges (spiralli met asperge-room-pistache-saus)


Spruitjes

Vanaf Oktober t/m Maart volop verkrijgbaar. De Latijnse naam voor deze groente is Brassica Oleracea, var. Gemmifera. De oorsprong van de koolsoorten ligt waarschijnlijk in AziŽ, maar de diverse soorten, zoals bloemkool, koolrabi, bladkool en broccoli ontwikkelden zich rond de Middellandse zee. Veel soorten kool worden al meer dan 2500 jaar geteeld en werden door de Romeinen naar het noorden gebracht. Spruitjes zijn "pas" bekend sinds de middeleeuwen en komen oorspronkelijk uit de omgeving van Brussel, wat de Engelse naam Brussels sprouts en het Franse Choux de Bruxelles verklaart. De Duitsers noemen ze, vanwege hun gelijkenis met rozenknoppen, Rosenkohl. Rond 1800 waren spruitjes bekend in grote delen van Europa. Dit komt zeker niet in de laatste plaats door het stugge karakter van de plant. Spruitjes kunnen met gemak strenge vorst van wel -15 įC doorstaan! Daartoe worden zetmelen omgezet in suikers, wat de cellen wapent tegen bevriezing. Veel mensen eten ze het liefst als er een keer "de vorst overheen is gegaan". Brusselse kooltjes zijn uitermate rijk aan vitamine C en ijzer, maar bevatten ook vitamine A, B1, B6, magnesium, fosfor, nicotinezuur en foliumzuur. Kook spruitjes 8-12 minuten, maar beslist niet langer! Een klassieke kombinatie met deze groente is ze te serveren met gepofte/gestoofde kastanjes. Ook zijn spruitjes heerlijk met gestoofde appeltjes, gehakte amandelen, geraspte kokos, meloen, pompoen, druiven of rozijnen. In ItaliŽ is een kombinatie met tomaten en basilicum populair. Snel klaar en eenvoudig te bereiden is spruitjesstamppot, waarvan het recept op LP staat (winterstamppot met rook-tofu).


Walnoot:

De walnoot wordt ook wel okkernoot of Waalse noot genoemd en wordt al door mensen gegeten sinds prehistorische tijden. De oude Grieken waren de eersten die notenbomen met grotere vruchten invoerden uit PerziŽ (het huidige Iran) en zich daarmee toelegden op de walnotenteelt. Ze noemden de geÔmporteerde noot "persikon" naar het land van oorsprong. Franse walnoten (noix noisette) zijn een stuk kleiner dan de hier in de handel zijnde noten en zijn niet veel groter dan hazelnoten. Onze naam "walnoot" komt van de oude aanduiding "nux gallica". Walnoten zijn buitengewoon rijk aan waardevolle vetzuren, mineralen en aan vitamine B1 en B6. De Latijnse naam voor de boom is "Juglans Regia"; deze kan makkelijk 400 jaar worden en dan nog steeds geoogst worden. Hoewel de walnoot inheems is in haast heel Europa, zijn tegenwoordig met name de V.S., Frankrijk en ItaliŽ de belangrijkste producenten. De noot zelf is heerlijk in gebak, snoeperijen (zoals de noten-vruchten-balletjes van LP), en natuurlijk in salades (zoals de "luxe" salade of de wortel-selderij-salade van LP). Walnootolie geeft een heerlijk accent aan dressings en vinaigrettes. 

 

Deze rubriek wordt uiteraard de komende tijd uitgebreid en aangevuld...

 

Copyright © 2002 Lekker Plant-Aardig                                           
Aangepast: 2003-02-25